Lobak Merah Partner Content
Kalau sebut tentang keselamatan kanak-kanak di Internet, ramai yang terus fikir tanggungjawab itu terletak di bahu ibu bapa. Memang betul, ibu bapa memainkan peranan penting untuk memantau apa yang anak-anak tonton atau lakukan di dunia digital.
Tapi dalam dunia hari ini, dengan media sosial, video pendek, permainan dalam talian dan teknologi AI yang semakin canggih, pakar berpendapat usaha melindungi kanak-kanak tak boleh bergantung kepada ibu bapa semata-mata.
Perkara ini antara yang dibincangkan dalam panel “Online Safety by Design: Platform Accountability and Child Protection in an Age of User Vulnerability” sempena International Regulatory Conference (IRC) 2026, yang menghimpunkan wakil daripada kerajaan, pengawal selia, badan antarabangsa dan pakar industri.
Antara panelis yang terlibat ialah Eneng Faridah Iskandar (MCMC), Datuk Thiyagu Ganesan (Pejabat Perdana Menteri), Encik Kamaruddin Abdul Rani (Kementerian Komunikasi), H.E. Danielle Heinecke (Pesuruhjaya Tinggi Australia), Dr. Farah Nini Dusuki (SUHAKAM), Cik Saskia Blume (UNICEF Malaysia) dan Encik Gurtaj Singh Padda (TuneTalk).
Ini adalah lima perkara penting yang dibincangkan dalam dialog ini:
1. Keselamatan Kanak-Kanak Bukan Tanggungjawab Mak Ayah Semata-Mata
Selama ini, ramai beranggapan ibu bapa perlu sentiasa mengawasi penggunaan Internet oleh anak-anak. Namun menurut panel tersebut, pendekatan itu sudah tidak lagi mencukupi.
Pakar menjelaskan bahawa keselamatan dalam talian sepatutnya menjadi tanggungjawab bersama melibatkan kerajaan, syarikat teknologi, sekolah, pendidik dan juga masyarakat.
Malah, ada panelis mengibaratkan platform digital seperti industri lain yang perlu bertanggungjawab terhadap kesan produk mereka sendiri. Maksudnya, jika sesuatu platform menyebabkan kandungan memudaratkan mudah sampai kepada kanak-kanak, platform itu juga tidak boleh melepaskan tangan dan menyerahkan segala tanggungjawab kepada pengguna.
2. Platform Perlu Dibina Dengan Ciri Keselamatan Sejak Awal
Antara perkara yang paling banyak dibincangkan ialah konsep Safety by Design.
Secara mudahnya, ia bermaksud keselamatan perlu diterapkan sejak awal lagi ketika sesuatu aplikasi atau platform dibangunkan, bukannya hanya bertindak selepas masalah berlaku.
Sebagai contoh, bukan sekadar memadam kandungan berbahaya selepas ia tular, tetapi memastikan sistem cadangan kandungan, algoritma, fungsi autoplay atau kandungan yang dipromosikan tidak memudahkan kanak-kanak terdedah kepada bahan yang tidak sesuai.
Pendekatan ini dilihat lebih berkesan kerana ia cuba mengurangkan risiko sebelum sesuatu perkara menjadi lebih serius.
3. Malaysia Turut Ambil Langkah Melalui Akta Keselamatan Dalam Talian
Dalam sesi panel itu, Malaysia turut dijadikan antara contoh negara yang sedang memperkukuh usaha melindungi pengguna Internet.
Melalui Akta Keselamatan Dalam Talian (ONSA), pendekatan yang digunakan bukan sahaja memberi tumpuan kepada kandungan berbahaya, malah turut melihat bagaimana platform mengurus dan mengawal risiko di dalam sistem mereka.
Pada masa sama, panel menjelaskan bahawa usaha tersebut juga cuba mencari keseimbangan antara melindungi pengguna, khususnya kanak-kanak, dan memastikan kebebasan bersuara terus dihormati.
4. Australia Jadi Antara Negara Yang Ramai Jadikan Rujukan
Selain Malaysia, Australia turut menjadi antara negara yang banyak dibincangkan sepanjang panel tersebut.
Ini kerana negara itu dilihat antara yang lebih awal memperkenalkan pelbagai langkah berkaitan pengesahan umur pengguna serta tanggungjawab platform media sosial dalam melindungi golongan muda.
Menurut panel, pendekatan yang digunakan Australia kini menjadi perhatian banyak negara lain yang sedang mencari cara terbaik untuk meningkatkan keselamatan kanak-kanak di Internet.
5. AI Mungkin Jadi Cabaran Terbesar Selepas Ini
Selain media sosial, panel turut memberi perhatian kepada perkembangan teknologi kecerdasan buatan (AI).
Menurut mereka, kanak-kanak hari ini belajar menggunakan AI dengan sangat pantas, malah ada kalanya lebih cepat daripada orang dewasa.
Tanpa kawalan dan garis panduan yang sesuai, AI boleh membuka ruang kepada pelbagai risiko seperti penyebaran maklumat palsu, kandungan yang tidak sesuai, penipuan serta bahan yang dihasilkan secara automatik tetapi sukar dikenal pasti.
Sebab itu, panel berpendapat perbincangan mengenai keselamatan Internet pada masa depan tidak lagi boleh dipisahkan daripada pembangunan dan penggunaan AI yang semakin meluas.
Walaupun undang-undang dan penguatkuasaan memainkan peranan penting, panel bersetuju bahawa membina Internet yang lebih selamat memerlukan kerjasama semua pihak. Ibu bapa tetap memainkan peranan membimbing anak-anak, namun platform digital, kerajaan, sekolah dan industri teknologi juga perlu bersama-sama memastikan ruang digital menjadi tempat yang lebih selamat untuk generasi akan datang.